Kuźnia Wiedzy

Przedmiotem satyry "Żona modna" są reprezentanci dwóch sposobów myślenia. Z jednej strony mamy łowcę posagów, wiejskiego szlachcica, który żeni się mimo zwiastujących nieporozumienia zachowań przyszłej żony, a po ślubie jest jej we wszystkim posłuszny, a na dodatek na skutek pożaru traci większą część majątku Z drugiej mamy ślepo zapatrzoną w napływające z Francji wzorce zachowań, podążającą za modą żonę, dla której liczą się tylko pozory, a nie prawdziwe uczucia. W stolicy, prawdopodobnie na ulicy, wpadają na siebie dwaj dawni znajomi, Rozpoczynają rozmowę. Jeden z nich winszuje drugiemu - panu Piotrowi - niedawnego ożenku. Ten dziękuje za życzenia, ale bez entuzjazmu. Znajomy doradza mu, by jak inni małżonkowie cicho siedział i poddawał się rządom żony. Piotr zdradza, co najbardziej ujęło go przed ślubem. Otóż przyszła żona w posagu miała dostać cztery wsie graniczące z jego ziemiami, a ponadto wydawała się piękna, grzeczna i rozumna. Ale te wszystkie zalety żony przyćmiewa...

„Medaliony” Zofii Nałkowskiej są oskarżeniem faszyzmu o zbrodnie ludobójstwa. Opierając się na zeznaniach i relacjach świadków, pisarka daje w swych opowiadaniach świadectwo okrucieństw, jakich Niemcy dopuścili się na ludziach. W relacjach świadków Trzecia Rzesza jawi się jako wielkie przedsiębiorstwo nastawione na likwidację rasy podludzi oraz maksymalne wykorzystanie człowieka w przemyśle oraz medycynie. Mottem opowiadań jest zdanie „Ludzie ludziom zgotowali ten los”, które uświadamia do jakiego okrucieństwa zdolny jest człowiek wobec drugiego człowieka. Profesor Spanner Pierwsze opowiadanie zbioru „Profesor Spanner”, to w przeważającej części relacja pracownika Instytutu Anatomicznego w Gdańsku, gdzie w czasie wojny prowadzono produkcję mydła z tłuszczu ludzkiego. Przed przesłuchaniem członkowie komisji przeprowadzili wizję lokalną w pomieszczeniu, w którym dokonywano zbrodni. Sucha relacja obejmuje opis trupów przygotowanych do eksperymentu ciała, pozbawiony głów leżały wielkich ba...