Molier "Świętoszek" - streszczenie krótkie lektury

Sztuka rozpoczyna się w domu bogatego mieszczanina Orgona i opowiada o Tartuffie, obłudnym i chciwym hipokrycie, który pod pozorem wielkiej pobożności zdobywa zaufanie gospodarza. Orgon tak ślepo wierzy Tartuffowi, że zamierza wydać za niego swoją córkę Mariannę, choć jest ona zakochana w Walerym. Wcześniej zresztą Orgon przyrzekł mu małżeństwo z Marianną. Orgon jest przekonany, że Świętoszek jest postacią wyjątkową, a przebywanie w jego towarzystwie jest dla wszystkich zbawienne. Madame Pernelle, matka Orgona, również jest pod wrażeniem Tartuffe’a, co wywołuje konflikty w rodzinie. Wszyscy poza tą dwójką od początku postrzegają Tartuffe’a jako hipokrytę i obłudnika, który korzysta z naiwności Orgona, aby żyć na jego koszt.

Orgon oznajmia Mariannie, że poślubi Tartuffe’a. Informacja ta wywołuje przerażenie dziewczyny. Cierpi ona, ponieważ kocha Walerego, ale jednocześnie nie jest w stanie przeciwstawić się ojcu. Doryna, sprytna służąca, stara się pocieszyć Mariannę i Walerego, obiecując im pomoc w pokrzyżowaniu planów Orgona choć jest zła, że bezwolna dziewczyna nie jest zdolna do samodzielnego działania. Doryna opracowuje plan, by ukazać prawdziwe oblicze Tartuffe’a. Przynętą ma być Elmira, żona Orgona, którą Tartuffe od jakiegoś czasu próbuje do siebie przekonać, a właściwie uwieść.

Elmira zgadza się pomóc w zdemaskowaniu Tartuffe’a. Spotyka się z nim, pozwala mu na dwuznaczne uwagi, a potem sugeruje, że przekaże je swojemu mężowi. Chce w ten sposób skłonić Tartuffe’a do współpracy na rzecz związku Marianny i Walerego. Wszystko jednak słyszy Damis, straszy syn Orgona z pierwszego małżeństwa, który jest wściekły. Sam bowiem zakochany jest w siostrze Walerego. Atakuje Tartuffe’a i oskarża go przed ojcem. Ten jednak mu nie wierzy, uważa, że wszyscy chcą zdyskredytować uczciwego Świętoszka. Wyrzuca z domu Damisa i wydziedzicza go. Decyduje się natychmiast przepisać majątek na Tartuffe’a.

Do działania jeszcze raz przystępuje Elmira, ponieważ nawet pomoc szwagra Kleanta nic nie daje i Orgon uparcie trwa przy swoim stanowisku. Elmira prosi męża, by ukrył się pod stołem i wysłuchał rozmowy między nią a Tartuffem. Tartuffe, sądząc, że jest sam z Elmirą, zaczyna ją uwodzić, co słyszy ukryty Orgon. Orgon, przekonany już o winie Tartuffe’a, konfrontuje się z nim. Tartuffe, widząc, że został zdemaskowany, ujawnia swoją prawdziwą naturę i grozi, że pozbawi Orgona majątku.

Okazuje się, że Tartuffe ma dokumenty, które mogą pogrążyć Orgona – ten bowiem przechowywał dokumenty przyjaciela uznanego za zdrajcę kraju. Tartuffe korzysta z tego, że Orgon zdążył już przepisać na niego majątek i chce całą rodzinę wyrzucić z domu. Ponadto Orgon dowiaduje się, że Tartuffe zdradził go i zgłosił królowi posiadanie przez Orgona kompromitujących dokumentów. Na szczęście, dzięki interwencji królewskiego oficera, zdrada Tartuffe’a zostaje ujawniona, a jego oszustwa – ukarane. Tartuffe zostaje aresztowany, rozpoznano bowiem w nim znanego oszusta, a Orgon dzięki interwencji księcia odzyskuje majątek i spokój w rodzinie.